Wat doe je als de wereld in brand staat? Rikko bedacht iets. Geïnspireerd door twee vrienden, een Palestijn en een Joodse Israeli, besluit hij een vredespelgrimage te organiseren. Vanuit alle hoeken van Europa lopen er mensen naar Jeruzalem. Soms de hele route, soms een stukje. Het doel? Leren over vrede en het op de kaart zetten van een andere politieke agenda: Vrede. Zonder politieke vlaggen, zonder leuzen. Gewoon, vrede. Want: “Als er zoveel geld gaat naar defensie, waarom kunnen we niet investeren in de vredestichters?”

Kiezen voor vrede

Op reis door Israël en Palestijnse gebieden, ontmoette Rikko de beide vrienden: Maoz Inon en Aziz Abu Sarah, zijn compagnons voor de Peacewalk. Maoz verloor beide ouders op 7 oktober 2023. Toch koos hij niet voor wraak. Hij besloot dat het krachtigste weerwoord vrede zou zijn. Vrede mét zijn Palestijnse broeder, Aziz. Hij verloor zijn broertje aan martelingen in een Israelische cel. Het bleek dat hij vrede niet kon verwachten van de machten. “We moeten het zelf doen. Met degenen die we geleerd hebben om te haten.” 

Dit inspireerde Rikko. “Vrede, dat is wat we nodig hebben. Maar, we weten niet meer hoe we een vredesbeweging zijn! In de jaren 90 was dit heel actief aan de orde, denk bijvoorbeeld aan ‘ban de bom’. Door te pelgrimeren, kunnen we op zoek en oefenen. Een ‘School van Vrede’ zijn. Die ander, tegenover me, heb ik keihard nodig voor deze vrede. In Israël en de Palestijnse gebieden heb je 7 miljoen Joden en 7 miljoen Palestijnen. Dan zul je toch op een gegeven moment iets met elkaar moeten. Zo is het in Europa ook. We leven hier met linkse, en rechtse mensen. Of we het leuk vinden of niet: We hebben elkaar nodig, willen we een brede beweging vormen.”

Je hebt het over Israël en Palestijnse gebieden. Voor bijvoorbeeld Isaac Munther is het te kort door de bocht, om alleen over vrede te praten?  

Ik heb diep respect voor Isaac Munther. De Palestijnen zijn zo vaak bedrogen met de belofte van vrede. De Israeli’s trouwens ook. Met een volgende oorlog zou er vrede komen. Nou niets is minder waar. En Munther ádemt verzet, maarals je doorleest in de boeken van Munther, zie je dat óók hij de toekomst schets van vrede voor iedereen. Het verlangen naar en toekomstperspectief van vrede bindt ons -met verschillende uitingen- samen. We lopen op verschillende wegen, maar we hebben hetzelfde doel, hoop ik.

Daarbij wil ik wel zeggen: Iedereen verlangend naar vrede, moet éxtra goed luisteren naar hen die gedesillusioneerd zijn in deze vrede. Rechtvaardigheid voor hen die niet gehoord worden, is heel belangrijk.

Nu Amerika Iran heeft gebombardeerd komt deze vraag ook naar boven: Hoe zetten we ons in voor vrede? Wat doen we dan? Voor mezelf heb ik twee regels: Ik wil éérst luisteren naar mensen die te lijden hebben onder het geweld van de macht. Ik wil luisteren naar Sahand, die dankbaar is voor de dood van Khomeini. In de tweede instantie, wil ik luisteren naar de vredestichters en hun visie. Zij prikken de illusie door, dat dit soort geweld toekomst zou kunnen bieden. Deze twee perspectieven wil ik allebei in mijn hart hebben.

Geloof tijdens je pelgrimage, hoe werkt dit?  

Als Peacewalk verwelkomen we actief verschillende religieuze achtergronden. Bij de aankondiging, op 21 september in de Dominicuskerk, waren er een rabbijn, een priester, en een imam. Deze spraken gezamenlijk een zege uit. Dat moment is bij zóveel mensen geregistreerd als impactvol. Als een klein moment van: “Het kan wél! Vrede is mogelijk.” Deze momenten hebben we nodig, als verzet tegen het grote verhaal dat het niet kan.

In mijn eigen geloofsleven word ik uitgedaagd door de overgave die ik hiervoor nodig heb. We moeten gaan op een pad, waarvan we de uitkomst niet weten. Hier ontmoet ik God in.  Ook ben ik dankbaar dat geloven mij zo’n groot tegenverhaal biedt. Het is verzet tegen het verhaal wat de wereld ons vertelt. Het is verzet tegen cynisme.

Al lopend hoop ik veel te leren over vrede. Stefan Paas stelt dat vrede de samenvatting is van heil, van dat waar we op hopen. Dat resoneert bij mij. “Zalig zijn de vredestichters want zij zullen kinderen van God genoemd worden,” dát wil ik leren. Het liefst op een speelse manier, op zoek naar dat kinderlijk vertrouwen.

Wanneer is dit een geslaagd project?

Ergens is dat het al. Er zijn op dit moment mensen aan het lopen, die werken aan vrede met elkaar, met de mensen die ze tegenkomen, in zichzelf. Er zijn vredesorganisaties die met ons samenwerken, en gastgezinnen die bedden klaar maken. Onderweg hebben we al veel momenten gehad, waar confrontatie en verzoening nodig waren. Als dit er nu al is, waar kan het heen groeien?

Natuurlijk hopen we ook aan te komen in Jeruzalem. Dit is gepland begin mei 2027. Ik hoop van harte dat we dat halen, zodat we kunnen aansluiten bij de conferentie ‘The People’s Peace Summit’ die jaarlijks wordt georganiseerd’.

Zelf ga ik lopen samen met mijn gezin: mijn vrouw Joanne en twee kinderen. We doen dit project niet voor onszelf maar voor de toekomstige generatie, óók mijn kinderen. Als we hen met déze wereld achterlaten, hebben we het niet goed gedaan. Door mijn kinderen mee te nemen, hoop ik hen tools en inspiratie te bieden. En van hen te leren. Laten we op pad gaan, uitzoeken, leren. 

Onderweg leren we op verschillende manieren. Bijvoorbeeld door een dagelijkse vredesvraag, en een uur stilte. Vooral de stilte bleek echt een keymoment in onze dag. We willen vrede leren op al die verschillende niveaus. Naast de politieke vrede, ook spirituele vrede, persoonlijke en gezamenlijke vrede.

Boodschap aan de Nederlandse kerk

Loop een stukje mee! We zijn een school van vrede, en we willen graag leren van jullie. En, als je zelf wilt oefenen in de vrede, neem dan je buurman mee, met wie het (nog) niet zo lekker loopt. Of een familielid. Lopen heeft zich in de geschiedenis bewezen als een krachtig middel. Ga je mee?

Dit is niet de eerste keer dat Rikko verlangt naar vrede, lees een eerder stuk hier