Welke bronnen over Gaza zijn betrouwbaar?

Bronnen

Waar begin je, als je op de hoogte wilt zijn wat er gebeurt in het Midden-Oosten? Hoe weet je welke informatie betrouwbaar is? Voor het materiaal Gaza: van verlegenheid naar bewogenheid vroegen we Beatrice de Graaf, Bart Wallet, Rinke Verkerk en Stefan Paas waar ze hun nieuws vandaan halen. We delen hier de bronnen die ze persoonlijk aanraden, met ook de overweging waarom ze specifiek dit aanraden.

Beatrice de Graaf

Voor historicus Beatrice de Graaf is het belangrijk om een heel pallet aan media te volgen in het nieuws rond Gaza. ‘Het is zaak zelf steeds een goede afweging te maken en niet in konijnenholen af te dalen of te partijdig nieuws te serieus te nemen. De mainstreammedia, hoezeer verdacht gemaakt soms, hebben echt de beste interne checks op hun rapportages.’

Beatrice leest en volgt:

Bart Wallet

Bart Wallet studeerde geschiedenis en Hebreeuws, Aramees en joodse studies aan de Universiteit van Amsterdam. Ook volgde hij onderwijs aan het International Center for University Teaching of Jewish Civilization van de Hebreeuwse Universiteit in Jeruzalem. Hij promoveerde op een onderzoek naar achttiende-eeuwse Jiddische geschiedschrijving uit Amsterdam.

Momenteel is hij universitair docent politieke en religiegeschiedenis bij de faculteit der geesteswetenschappen van de Vrije Universiteit in Amsterdam. 

Bart tipt het volgende:

  • Om te weten wat er in Gaza en Israël gebeurt, zijn de media uit de regio zelf onmisbaar. De Israëlische krant Haaretz biedt veel diepgravende onderzoeksjournalistiek en geeft een goed beeld van de kritische discussies binnen de Israëlische samenleving. Om het nieuws op de voet te volgen, biedt de Times of Israel een goede, steeds ververste tijdlijn. Voor Haaretz moet een digitaal abonnement worden genomen, maar Times of Israel is zonder kosten te gebruiken.
  • Voor wat er in Gaza gebeurt en hoe de Arabische wereld hiermee omgaat, is Al-Arabiya een goede bron met een wijdvertakt netwerk van journalisten. Dit is een Saoedisch nieuwsmedium, waardoor het ook een goed beeld geeft hoe een van de grootste Arabische spelers zich opstelt. 
  • Op social media zit een aantal uitstekende analisten die enerzijds dicht op het nieuws zitten en vaak ontwikkelingen als eersten naar buiten brengen én die veel belangrijke achtergronden bieden. Volgtips zijn de Libanese journalist Kim Ghattas en de Israëlische journalisten Barak Ravid en Anshel Pfeffer.
  • De Verenigde Staten spelen een beslissende rol in de ontwikkelingen. Voor goede analyses van hoe Washington met de oorlog omgaat, is Thomas Friedman een volgtip en zijn zijn artikelen een must read.
  • Sinds 7 oktober 2023 heeft het tijdschrift The Atlantic zich onderscheiden door goede achtergrondartikelen vanuit uiteenlopende perspectieven. Wie meer wil weten en begrijpen, doet er goed aan dit tijdschrift te lezen.

Rinke Verkerk

Rinke Verkerk is journalist en publicist. Voor De Correspondent schrijft ze over de rol van omstanders bij geweld en conflict. Deze journalistieke platformen volgt Rinke, ze heeft erbij geschreven waarom ze deze bronnen volgt, en waar je op moet letten:

  • +972 magazine: Een (onderzoeks)journalistiek platform waar Palestijnse en Israëlische journalisten samen aan verhalen werken. Supersterk journalistiek werk, heel solide. Zij hebben op hun website gratis al hun werk te lezen en op Instagram kun je ze volgen.
  • The New Arab: Heeft goede journalistiek door lokale journalisten, vooral veel reportages, soms analyses. Het houdt je goed op de hoogte van wat er gebeurt.
  • Drop Site News: Opgericht door een journalistiek icoon, Jeremy Scahill. Werkt met hele goede journalisten uit het Midden-Oosten.
  • Al Jazeera: Is belangrijk om te volgen. Zij zijn niet zo kritisch op Hamas maar hebben wel heel scherp in de gaten wat Israël doet en documenteren dat goed. Veel goede journalisten op de Westoever en in Gaza werken voor Al-Jazeera dus als je hun werk wilt volgen dan kan dat het beste zo.
  • TRT Nieuws: Turkse nieuwszender. Geen kritiek op Turkije en ook geen kritische blik op Hamas. Desondanks volg ik ze wel, omdat TRT nieuws goed documenteert wat Israël en de westerse bondgenoten doen.
  • Ha’aretz: De oudste krant van Israël, met engelstalig nieuws. Documenteren juist wel goed wat Hamas doet en zijn kritischer op de Israëlische regering dan de meeste Israëlische media waarin amper wordt bericht over wat het IDF (Israel Defense Forces, red.) aanricht in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever.

Lokale onderzoekers:

B’Tselem is een Israëlische mensenrechtenorganisatie waar zowel Palestijnse als Joodse onderzoekers mensenrechtenschendingen in Israël en Palestijnse gebieden in beeld brengen. Ook te volgen op Instagram.

Breaking The Silence is een organisatie die onderzoek doet onder Israëlische soldaten en veteranen naar het handelen van het IDF. Er rust in Israël een groot taboe op het uiten van gewetensbezwaren over militaire missies en wat soldaten moeten doen. Bij Breaking the Silence doorbreken Israëli’s die stilte samen, waardoor publiek als wij een realistischer beeld krijgen van het het Israelische leger, zonder de framing vanuit de Israëlische regering. Ook te volgen op Instagram.

Journalisten via instagram:

Palestijnse journalisten op de Westelijke Joordaanoever:

Palestijnse journalisten in Gaza:

Stefan Paas

Stefan Paas is theoloog en publicist, en vaste gast bij de Ongelooflijke podcast. Hij schreef het volgende op LinkedIn, wat wij met toestemming graag met jullie delen:

Een indruk die nog wel eens ontstaat in de gepolariseerde wereld van de sociale media is dat je omtrent Gaza maar twee keuzes hebt: of je volgt het narratief van Israël of dat van Hamas. En het narratief van Israël wordt dan, doorgaans door rechtse media, gelijkgesteld aan het narratief van de extremistische regering Netanyahu (compleet met twee ministers die geen haar beter zijn dan Hamas). Dat is geen fijne keus. Zeker niet als je zo ver mogelijk bij die vermaledijde cultuurstrijd uit de buurt wilt blijven.

Maar Israël is niet de regering Netanyahu. Dit dilemma is een vals dilemma. Wie argwanend staat tegenover wat ons via Al-Jazeera of Turkse staatsmedia bereikt (en daarvoor is enige reden), hoeft niet de leugens en verdraaiingen te slikken die de regering Netanyahu de wereld voorschotelt. Er zijn tal van Israëlische organisaties en oud-bewindslieden die even goed Israël vertegenwoordigen en die de afbraak van de rechtsstaat en het genocidale geweld verafschuwen.

Daarom, hier een paar kritische Israëlische en Joodse bronnen om je op te oriënteren, voor wie niet in valse dilemma’s wil belanden:

Gerelateerd